Kıbrıs Kadın Sağlığı Araştırmaları Derneği (KISAD) ile FemHealth Research Cyprus iş birliğinde yürütülen iki toplumlu Kıbrıs Adet Ağrısı Projesi kapsamında elde edilen araştırma bulguları, 27 Temmuz tarihinde düzenlenen kapanış seminerinde kamuoyuna sunuldu.
Avrupa Birliği’nin Kıbrıs Türk toplumuna yönelik Yardım Programı kapsamında finanse edilen proje, Kıbrıs’ın her iki toplumunda yaşayan kadınlarda adet ağrısının (dismenore) yaygınlığını, yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini ve D vitamini düzeyleriyle ilişkisini inceleyen ilk iki toplumlu araştırma projesi olma özelliğini taşıyor. Proje aynı zamanda, Kıbrıs’ta kadın sağlığı alanında sürdürülebilir bilimsel iş birliğini güçlendirmeyi hedefledi.
Araştırmaya Kıbrıs’ın her iki toplumundan 16–45 yaş aralığında yaklaşık 1.000 kadın katıldı. Araştırma sonuçları, adet ağrısının kadınların günlük yaşamı üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koydu. Şiddetli adet ağrısı yaşayan kadınların yaklaşık üçte biri son adet dönemlerinde okul veya işe gidemediğini, dörtte üçünden fazlası ise günün bir bölümünü dinlenerek geçirmek zorunda kaldığını bildirdi. Araştırma ayrıca, şiddetli adet ağrısı yaşayan kadınlarda yaşam kalitesinin daha düşük, anksiyete, yorgunluk ve ağrıya ilişkin psikolojik yükün ise daha yüksek olduğunu gösterdi.
Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de adet sağlığı konusundaki farkındalık eksikliği oldu. Katılımcıların yaklaşık yarısı, okul veya işe gitmelerini engelleyecek kadar şiddetli adet ağrısı yaşamaları durumunda dahi bir doktora başvurmayacaklarını belirtirken, yaklaşık üçte biri bu düzeydeki ağrının normal olduğunu düşündüğünü ifade etti. Bu bulgular, adet ağrısının hâlâ çoğu zaman normalleştirildiğini ve kadınların sağlık hizmetlerine başvurmalarını geciktirebildiğini ortaya koyuyor.
Proje kapsamında kadınların D vitamini düzeyleri yaz ve kış aylarında ölçüldü. Sonuçlar, üreme çağındaki kadınların yaklaşık %70’inde D vitamini düzeylerinin yetersiz veya eksik olduğunu gösterdi. Araştırmada, aktif adet ağrısı yaşayan kadınların D vitamini düzeylerinin, adet ağrısı yaşamayan kadınlara kıyasla daha düşük olduğu saptandı. Buna karşın, D vitamini düzeyleri ile endometriozis, miyom gibi altta yatan jinekolojik hastalıklar, ağrılı cinsel ilişki (disparoni) veya adet döngüsüyle ilişkili olmayan pelvik ağrı arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Bu bulgular, D vitamini ile adet ağrısı arasındaki ilişkinin oldukça özgül olduğunu ve iki durumun özellikle inflamasyon ve ağrı mekanizmaları gibi ortak biyolojik süreçleri paylaşabileceğine işaret ettiğini düşündürüyor.
Araştırmacılar, bunun gözlemsel bir çalışma olduğunu ve bu nedenle elde edilen bulguların D vitamini ile adet ağrısı arasında bir neden-sonuç ilişkisi kurmaya olanak vermediğini vurguladı. Bu ilişkinin nedensel olup olmadığını ortaya koymak için randomize kontrollü klinik çalışmalara ihtiyaç duyulduğu belirtildi. Ayrıca, günümüzde kullanılan D vitamini “eksik”, “yetersiz” ve “yeterli” sınıflandırmalarının kemik sağlığı temel alınarak oluşturulduğuna dikkat çekilerek, adet sağlığı açısından önerilmesi gereken D vitamini düzeylerinin ise henüz bilinmediği ifade edildi. Bu nedenle gelecekte yapılacak çalışmaların yalnızca D vitamini takviyesinin adet ağrısını azaltıp azaltmadığını değil, aynı zamanda adet sağlığı için optimal D vitamini düzeylerinin ne olması gerektiğini de ortaya koyması hedefleniyor.
Projenin önemli çıktılarından biri de, kadın sağlığı alanında araştırma, bilgi paylaşımı ve ortak projeleri teşvik etmek amacıyla iki toplumlu Kadın Sağlığı Araştırma Ağının kurulması oldu. Ağın, araştırmacılar, sağlık profesyonelleri, sivil toplum temsilcileri ve politika yapıcılar arasında iş birliğini güçlendirmesi hedefleniyor.
Dr. Nilufer Rahmioğlu ve Dr. Lysia Demetriou, Proje Eş-Yürütücüleri:
“Bu proje yalnızca adet ağrısını araştıran bir çalışma değil, aynı zamanda Kıbrıs’ta kadın sağlığı alanında bilimsel iş birliğinin ve ortak araştırmaların mümkün olduğunu gösteren önemli bir örnek oldu. Bu çalışmayı mümkün kılan Avrupa Birliği’nin Kıbrıs Türk toplumuna yönelik Sivil Toplum Yardım Programı’na sağladığı değerli destek için teşekkür ediyoruz. Bunun yanında, Kıbrıs Türk toplumundaki araştırmacıların Avrupa araştırma fonlarına da erişebilmelerini sağlayacak yeni fırsatların oluşturulmasının, kadın sağlığı başta olmak üzere toplumun ihtiyaçlarını daha iyi temsil eden bilimsel araştırmaların geliştirilmesine önemli katkı sağlayacağına inanıyoruz. Bu projenin, kadın sağlığı alanında yürütülecek yeni ortak araştırmaların başlangıcı olmasını diliyoruz.”
“Bu araştırma, gönüllü katılımcılarımızın ayırdıkları zaman ve gösterdikleri özveri olmadan gerçekleştirilemezdi. Araştırmaya katılan tüm kadınlara ve bu projeyi büyük bir özveriyle hayata geçiren proje ekibimize en içten teşekkürlerimizi sunuyoruz.”
Kıbrıs Adet Ağrısı Projesi, KISAD ile FemHealth Research Cyprus ortaklığında yürütülmüş olup, Avrupa Birliği’nin Kıbrıs Türk toplumuna Yardım Programı kapsamında finanse edilmiştir. Bu yayının içeriği yalnızca KISAD ve FemHealth Research Cyprus’un sorumluluğundadır ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.
